در چند سال اخیر، سینما بارها سراغ پرسشی قدیمی رفته است: اگر دنیا همین فردا فرو بریزد، چه میشود؟ بهترین فیلم های آخرالزمانی جدید فقط درباره انفجار و ویرانی نیستند. آنها از ترسهای امروز ما حرف میزنند، از بحران اقلیمی و خاموشی ناگهانی تا بیاعتمادی به دولتها و رسانهها. از ستارهدنبالهداری که به زمین نزدیک میشود تا صدایی که نباید شنیده شود، هر فیلم راهی تازه برای تصور پایان پیدا کرده است.
در این مقاله فیلمهای آخرالزمانی ساختهشده از سال ۲۰۲۰ به بعد را مرور میکنیم. برای هر فیلم خلاصهای بدون اسپویل، نام کارگردان و بازیگران اصلی، امتیاز IMDb و پلتفرم پخش آوردهایم تا انتخاب برایتان ساده شود.
جدول بررسی فیلم های آخرالزمانی
فیلم | سال | کارگردان | IMDb (تقریبی) | پلتفرم |
گرینلند | ۲۰۲۰ | ریک رومن وا | ≈ ۶٫۴ | سینما / VOD |
نفس بکش | ۲۰۲۱ | مارک راسو | ≈ ۵٫۳ | نتفلیکس |
بالا را نگاه نکن | ۲۰۲۱ | آدام مککی | ≈ ۷٫۲ | نتفلیکس (اکران محدود سینمایی) |
ماهگرفتگی | ۲۰۲۲ | رولاند امریش | ≈ ۵٫۱ | سینما |
در کلبه میزنند | ۲۰۲۳ | ام. نایت شیامالان | ≈ ۶٫۱ | سینما |
دنیا را پشت سر بگذار | ۲۰۲۳ | سم اسمایل | ≈ ۶٫۴ | نتفلیکس |
جعبه پرنده بارسلونا | ۲۰۲۳ | الیبر و ماتیاس پاستور | ≈ ۵٫۳ | نتفلیکس |
زمین سرگردان ۲ | ۲۰۲۳ | فرانک گوئو | ≈ ۷٫۰ | سینما |
آنچه از آن آغاز میکنیم | ۲۰۲۳ | مالی ریدی | ≈ ۵٫۴ | سینما |
یک مکان ساکت: روز اول | ۲۰۲۴ | مایکل سارنوسکی | ≈ ۶٫۶ | سینما |
همه فیلمهای این فهرست روایتهایی خیالیاند، هرچند ترسهایشان ریشه در واقعیت دارد. اگر دنبال وحشتی هستید که از دل اتفاقهای واقعی بیرون آمده، فهرست فیلم های ترسناک بر اساس واقعیت را ببینید.
آخرالزمانی یا پسا-آخرالزمانی؟
این دو زیرژانر اغلب با هم اشتباه گرفته میشوند، اما فرقشان مهم است. در فیلم آخرالزمانی (Apocalyptic) خودِ فاجعه در جریان است. شخصیتها لحظههای فروپاشی را زندگی میکنند: خبر میرسد، وحشت پخش میشود، شهرها از هم میپاشند و تلاش برای نجات شروع میشود. در فیلم پسا-آخرالزمانی (Post-Apocalyptic) فاجعه سالها پیش رخ داده و شخصیتها در دنیایی ویران برای بقا میجنگند. «ماتریکس» و «بلید رانر» نمونههای دسته دوماند.
فهرست بهترین فیلم های آخرالزمانی
۱. گرینلند (Greenland ۲۰۲۰)

- کارگردان: ریک رومن وو (Ric Roman Waugh)
- ژانر: اکشن، فاجعه، علمیتخیلی، هیجانانگیز
- بازیگران اصلی: جرارد باتلر، مورنا باکارین، راجر دیل فلوید، اسکات گلن
- مدت زمان: ۱۱۹ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۶.۴ از ۱۰
- کشور سازنده: آمریکا
یک ستارهدنبالهدار بهسوی زمین میآید و یک مهندس ساختمان همراه همسر و پسرش باید پیش از برخورد خود را به پناهگاهی امن برساند. فیلم بهجای انفجارهای بیپایان روی ترس و سردرگمی آدمهای عادی تمرکز دارد، یعنی صفهای طولانی، تصمیمهای سخت و بیاعتمادی میان غریبهها. همین نگاه انسانی آن را از بسیاری از فیلمهای فاجعه متمایز میکند
۲. نفس بکش (Awake، ۲۰۲۱)

کارگردان: مارک راسو
ژانر: علمیتخیلی، هیجانانگیز، درام
بازیگران: جینا رودریگز، آریانا گرینبلات، فین جونز
مدت زمان: ۹۶ دقیقه
امتیاز IMDb: ۴.۸ از ۱۰
ناگهان تمام دنیا توانایی خوابیدن را از دست میدهد و جامعه آرامآرام به سمت فروپاشی میرود. گینا رودریگز نقش مادری را بازی میکند که دخترش شاید کلید حل ماجرا باشد. ایده اصلی جذاب است و بیخوابی جمعی حس ترسناک و آشنایی دارد، هرچند اجرا همیشه به اندازه ایده درخشان نیست. این فیلم برای شبی مناسب است که حوصله اثری سبکتر و سریعتر دارید.
۳. بالا را نگاه نکن (Don’t Look Up، ۲۰۲۱)

- کارگردان: آدام مککی
- ژانر: علمیتخیلی، کمدی سیاه، درام
- بازیگران: لئوناردو دیکاپریو، جنیفر لارنس، مریل استریپ
- مدت زمان: ۱۳۸ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۷.۱ از ۱۰
دو ستارهشناس کشف میکنند که یک ستارهدنبالهدار تا چند ماه دیگر زمین را نابود میکند، اما هیچکس جدیشان نمیگیرد. این فیلم درباره رسانه، سیاست و انکار علم است و بیش از آنکه به خود فاجعه بپردازد، به واکنش آدمها به آن میپردازد. اگر آخرالزمان را با طنز تلخ دوست دارید، این فیلم را از دست ندهید.
۴. ماهگرفتگی (Moonfall، ۲۰۲۲)

- کارگردان: رولاند امریش
- ژانر: علمیتخیلی، اکشن، ماجراجویی
- بازیگران: هلی بری، پاتریک ویلسون، جان بردلی
- مدت زمان: ۱۳۰ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۵.۱ از ۱۰
مدار ماه ناگهان تغییر میکند و آن بهسمت زمین میآید. رولاند امریش، کارگردان کارکشته فیلمهای فاجعه مثل «روز استقلال» و «پسفردا»، یک بار دیگر ویرانی در مقیاس بزرگ را روی پرده میبرد. داستان گاهی از ایدههای عجیب سر درمیآورد. این فیلم بیشتر تماشاگرانی را راضی میکند که عاشق جلوههای ویژهاند تا کسانی که دنبال عمق داستانی میگردند.
۵. در کلبه میزنند (Knock at the Cabin، ۲۰۲۳)

- کارگردان: ام. نایت شیامالان
- ژانر: ترسناک، معمایی، هیجانانگیز
- بازیگران: دیو باتیستا، جاناتان گروف، بن آلدریج
- مدت زمان: ۱۰۰ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۶.۱ از ۱۰
چهار غریبه به کلبهای دورافتاده میآیند و از خانوادهای که آنجا هستند میخواهند تصمیمی دشوار بگیرند تا جلوی پایان جهان گرفته شود. فیلم بیشتر در یک مکان میگذرد و تعلیقش روی باور و تردید بنا شده است. این فیلم در فهرست جایگاه ویژهای دارد، چون فاجعه را از دریچهای کاملاً شخصی نشان میدهد. پرسش اصلیاش این است که اگر هیچ مدرکی در دست نباشد، چقدر میتوان به حرف دیگران اعتماد کرد.
۶. دنیا را پشت سر بگذار (Leave the World Behind، ۲۰۲۳)

- کارگردان: سم اسماعیل
- ژانر: درام، هیجانانگیز، معمایی
- بازیگران: جولیا رابرتس، ماهرشالا علی، اتان هاوک
- مدت زمان: ۱۳۸ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۶.۴ از ۱۰
یک خانواده برای تعطیلات به خانهای دورافتاده میروند، اما قطع ناگهانی برق و ارتباطات همهچیز را تغییر میدهد. ترس فیلم از ندانستن است، نه از هیولا: نمیدانیم چه شده، به چه کسی میتوان اعتماد کرد و بیرون چه خبر است. فیلم بر اساس رمانی به همین نام از رومن آلام ساخته شده و باراک و میشل اوباما از تهیهکنندگان آن بودهاند. کسانی که تعلیق آرام را به اکشن پرهیاهو ترجیح میدهند از آن لذت میبرند. این فیلم از موفقترین تولیدات نتفلیکس در سالهای اخیر است؛ اگر میخواهید ببینید این پلتفرم امسال چه آثاری عرضه کرده، فهرست بهترین فیلم های نتفلیکس ۲۰۲۶ را از دست ندهید.
۷. جعبه پرنده بارسلونا (Bird Box Barcelona، ۲۰۲۳)

- کارگردان: آلکس پاستور، داوید پاستور
- ژانر: ترسناک، علمیتخیلی، هیجانانگیز
- بازیگران: ماریو کاساس، جورجینا کمپبل، دیگو کالوا
- مدت زمان: ۱۱۲ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۵.۳ از ۱۰
در دنیای مشابه فیلم اول، موجوداتی ناشناخته آدمها را به خودکشی وامیدارند و بقا یعنی چشمبسته راه رفتن. این بار داستان در اسپانیا میگذرد و با شخصیتهای تازه روایت میشود. اگر فیلم اول را دوست داشتید، تجربهای آشنا اما با فضایی تازه است. حتماً به این نکته توجه کنید که در این فیلم، نبینیدن هم ترس است و هم راه نجات.
۸. زمین سرگردان ۲ (The Wandering Earth II، ۲۰۲۳)

- کارگردان: فرانت گوو
- ژانر: علمیتخیلی، اکشن، ماجراجویی، درام
- بازیگران: وو جینگ، یی شا، یانمنزی ژو
- مدت زمان: ۱۷۳ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۶.۷ از ۱۰
خورشید رو به نابودی است و بشر باید برای نجات خود پروژهای عظیم برای جابهجایی زمین راه بیندازد. این فیلم چینی از نظر مقیاس بصری از چشمگیرترین آثار علمیتخیلی دهه اخیر است و سفر به فضا، موتورهای غولپیکر و فداکاری انسانی را کنار هم میگذارد. با وجود شماره ۲ در عنوان، فیلم در واقع پیشدرآمد «زمین سرگردان» (۲۰۱۹) است و ماجراهای پیش از قسمت اول را روایت میکند. بنابراین بدون دیدن فیلم اول هم کاملاً قابل فهم است. اگر هنوز سینمای آخرالزمانی خارج از هالیوود را ندیدهاید، از اینجا شروع کنید و اگر بعد از آن تشنه آثار بیشتری در این حالوهوا بودید، فهرست بهترین فیلمهای علمیتخیلی تاریخ سینما را از دست ندهید.
۹. آنچه از آن آغاز میکنیم (The End We Start From، ۲۰۲۳)

- کارگردان: ماهالیا بلو
- ژانر: درام، هیجانانگیز
- بازیگران: جودی کومر، جوئل فرای، ایو راسو
- مدت زمان: ۱۰۲ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۵.۸ از ۱۰
سیلابی بزرگ لندن را در بر میگیرد و زنی که تازه مادر شده است. باید در میان آشوب، نوزادش را نجات دهد. جودی کامر نقش اصلی این فیلم را دارد. این فیلم فضای آرام دارد و بیشتر بر احساسات تکیه دارد تا اکشن و برای کسانی مناسب است که فاجعه را از زاویه انسان دوست دارند، دنبال نگاهی صمیمی به ماجرای مادری و بقا هستند.
۱۰. یک مکان ساکت: روز اول (A Quiet Place: Day One، ۲۰۲۴)

- کارگردان: مایکل سارنوسکی
- ژانر: ترسناک، علمیتخیلی، هیجانانگیز
- بازیگران: لوپیتا نیونگو، جوزف کوئین، الکس وولف
- مدت زمان: ۹۹ دقیقه
- امتیاز IMDb: ۶.۲ از ۱۰
این فیلم نشان میدهد در نخستین روز حمله موجودات حساس به صدا، نیویورک چگونه به آشوب کشیده میشود. لوپیتا نیونگو و جوزف کوئین در نقشهای اصلی داستان هستند.
چرا این ژانر از ۲۰۲۰ دوباره محبوب شد؟
بسیاری از فیلمهای بالا در سالهایی ساخته یا دیده شدند که مردم دنیا تجربهای مشترک از قرنطینه، خیابانهای خالی و اخبار نگرانکننده داشته اند. این تجربه بهاحتمال زیاد سلیقه تماشاگران را تغییر داد و آنها را به روایتهایی کشاند که از بحران و ناامنی حرف میزنند. با این حال نمیتوان با قطعیت گفت همهگیری تنها دلیل است، چون موج فیلمهای فاجعه همیشه با اضطرابهای جمعی هر دوره همراه بوده است. در دهه ۱۹۵۰ ترس از بمب اتمی و در دهه ۱۹۹۰ ترس از هزاره جدید همین نقش را داشت.
نکته جالبتر، تغییر لحن است. فیلمهای پیشین این ژانر معمولاً قهرمانی را نشان میدادند که جهان را نجات میدهد. در فیلمهای جدید، مثل «بالا را نگاه نکن» یا «دنیا را پشت سر بگذار»، مشکل اصلی اغلب بیاعتمادی، اطلاعات ناقص و ناتوانی در هماهنگی است. دشمن دیگر فقط شهابسنگ یا بیگانه نیست، بلکه ناتوانی ما در شنیدن یکدیگر است.
تغییر دیگر، فروکاستن مقیاس است. «در کلبه میزنند» و «آنچه از آن آغاز میکنیم» پایان جهان را از پنجره یک اتاق یا یک خانواده نشان میدهند. شاید این دقیقاً همان چیزی باشد که تماشاگر پس از سالهای اخیر میخواهد: فاجعهای که بشود با آن همذاتپنداری کرد، نه فقط تماشایش کرد.
اگر خواستید ادعای ارتباط با همهگیری را قطعیتر بنویسید، یک منبع (مصاحبه یا مقاله منتقدان سینما) اضافه کنید.

چه فیلمهایی در این فهرست نیستند؟
چند فیلم شناختهشده را عمداً کنار گذاشتهایم، چون در دنیای ازپیشنابودشده میگذرند و به دسته پسا-آخرالزمانی تعلق دارند. «آسمان نیمهشب» (The Midnight Sky، ۲۰۲۰) و «فینچ» (Finch، ۲۰۲۱) از این دستهاند. فیلمهای زامبی مثل «قطار بوسان: شبهجزیره» (۲۰۲۰) و «۲۸ سال بعد» (۲۰۲۵) هم در همین دسته میگنجند. سینمای کره در این زیرژانر حرفهای زیادی برای گفتن دارد و اگر به آن علاقه دارید، فهرست بهترین فیلم زامبی کره ای را ببینید. «گرینلند ۲: مهاجرت» (Greenland ۲: Migration، ۲۰۲۶) نیز که دنباله فیلم اول این فهرست است، داستان خانواده گریتی را پس از برخورد ستارهدنبالهدار و در اروپایی ویرانشده دنبال میکند و بنابراین پسا-آخرالزمانی به حساب میآید. اگر به این دسته علاقه دارید، بهزودی مقالهای جداگانه دربارهشان منتشر میکنی
سوالات متداول
۱. تفاوت فیلم آخرالزمانی و پسا-آخرالزمانی چیست؟
فیلم آخرالزمانی خودِ فاجعه را نشان میدهد و فیلم پسا-آخرالزمانی دنیای بعد از آن را. معیار ساده این است: اگر داستان در لحظه یا روزهای فروپاشی میگذرد، آخرالزمانی است.
۲. بهترین فیلم آخرالزمانی که فقط در نتفلیکس پخش شده کدام است؟
«دنیا را پشت سر بگذار» و «بالا را نگاه نکن» از شاخصترینها هستند. اولی تعلیقی و دومی کمدی سیاه است. «نفس بکش» و «جعبه پرنده بارسلونا» هم از تولیدات نتفلیکساند.
۳. جدیدترین فیلم آخرالزمانی سینمایی کدام است؟
در این فهرست، جدیدترین مورد «یک مکان ساکت: روز اول» (۲۰۲۴) است. این بخش را قبل از انتشار با تحقیق درباره آثار ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بهروز کنید.
۴. آیا فیلم آخرالزمانی جدیدی در راه است؟
این بخش نیاز به بررسی اخبار روز دارد. اگر فیلمی در سینماهای ایران اکران میشود، لینک خرید بلیت را اضافه کنید.
جمعبندی
سینمای آخرالزمانی بعد از ۲۰۲۰ هم پرجلوهتر شده و هم شخصیتر. از طنز تلخ «بالا را نگاه نکن» تا تعلیق روانی «دنیا را پشت سر بگذار» و فاجعههای کلان «زمین سرگردان ۲»، هر سلیقهای گزینهای دارد. اگر فقط یک فیلم میخواهید، «گرینلند» برای تجربه کلاسیک، «بالا را نگاه نکن» برای نگاه انتقادی و «در کلبه میزنند» برای تعلیقی جمعوجور انتخابهای خوبی هستند.
با این حال، فیلمهای فاجعه با آن صدای مهیب و تصاویر عظیمشان روی پرده بزرگ تجربه دیگریاند. اگر میخواهید هیجان سینما را از نزدیک حس کنید، فهرست فیلمهای در حال اکران را ببینید و بلیت سینما را آنلاین از آیتیکت بخرید؛ بدون صف و با انتخاب صندلی دلخواه.